یاشیل باغبان سهند

فرآورده های کشاورزی اعم از محصولات زراعی و دامی که اصطلاحاً به آنها محصولات کشاورزی اطلاق می شود، در بدو امر به خاطر تأمین اساسی ترین کالاهای مورد نیاز بشر یعنی مواد غذائی حائز اهمیت است. در کنار این امر همانگونه که تجربه برخی کشورها مثل استرالیا و کانادا نشان می دهد بخش کشاورزی را می توان به عنوان نقطه شروع توسعه اقتصادی در نظر گرفت.شرکت یاشیل باغبان سهند با ایجاد وبسایت شرکت تلاش میکند اخبار - یافته ها - فرص ها و تازه های بخش کشاورزی را به صورت مجله کشاورزی در اختیار زارعان - مهندسین و فعالین بخش کشاورزی قرار دهد.

یاشیل باغبان سهند

آمار سایت
کل اعضاء: 9
کاربران آنلاین: 18
کل مطالب: 412
کل بازدید ها: 1915058
ورود به سیستم
:  
:  


ثبت نام کاربر جدید
رمز خود را فراموش کرده اید؟

واژگان کشاورزی


بازدید صفحه: 2786
نوشته شده توسط: سیروس تاپدوقی
آخرین تغییر: پنج شنبه 29 آبان 1393 - 12:34 ب.ظ
زمان/تاریخ انتشار: سه شنبه 27 آبان 1393 - 10:35 ب.ظ

واژگان عمومی گیاه‌پزشکی

پاتولوژی گیاهی: (Plant Pathology
پاتولوژی گیاهی به علم مطالعه‌ی بیماری‌های گیاهی گفته می‌شود، این علم عوامل بیماری‌زا، چگونگی ایجاد بیماری، چگونگی فعل و انفعلات، ارتباط میان گیاه میزبان و عوامل تولیدکننده‌ی بیماری آن و درنهایت روش‌های مبارزه با آن‌ها را مورد بررسی قرارمی‌دهد. 
● بیماری‌شناسی گیاهی: (
phytopathology
علم مطالعه‌ی بیماری‌های گیاهان، شناسایی، ‌مطالعه و مبارزه با عوامل زیان‌آور به گیاه و فرآورده‌های گیاهی و آثار ناشی از این عوامل. 
● بیماری فیزیولوژیکی: (
physiological disease) هرگونه اختلال در فیزیولوژی گیاه که عامل آن موجود زنده نباشد مانند اختلال ناشی از کمبود مواد غذایی، سرمازدگی و آلودگی هوا. بدیهی است همه بیماری‌ها جنبه فیزیولوژیکی دارند ولی اصطلاح دربیماری فیزیولوژیکی اغلب به معنایی است که دربالا آورده شده 
● بیمارگر: (
Pathogen
پاتوژن‌ها به دو گروه زنده
Animate و غیرزنده Inanimate تقسیم‌بندی می‌شوند که عامل تولید بیماری هستند. 
● پارازیتیسم: (
Parasitism
رابطه‌ی میان انگل و میزبان که دراکثر مواقع به ضرر میزبان تمام می‌شود. 
● پارازیت: (
Parasit
یا انگل به موجودی گفته می‌شود که حداقل یک قسمت از چرخه‌ی زندگی خود را داخل یا روی موجود زنده‌ی دیگر که به آن میزبان یا
host گفته می‌شود به سرمی‌برد و تمام یا قسمتی از موادغذایی موردنیاز خود را از آن موجود کسب کند. 
● انگل‌های اجباری: (
Obligate Parasite
یعنی برخی از پاتوژن‌ها مانند ویروس‌ها، نماتدها و عده‌ای از قارچ‌ها برای تغذیه و تکمیل چرخه‌ی زندگی خود، وابستگی کامل به سلول زنده‌ی میزبان دارند و درمحیط غذایی غیرزنده قادر به رشد نمی‌باشند. 
● ساپروفیت اجباری: (
Obligate Saprophyte
قادر به تغذیه از سلول زنده نمی‌باشند بلکه موادآلی موردنیاز خود را از منابع غیرزنده یا بقایای پوسیده تامین می‌کنند مانند باکتری‌ها، مایکوپلاسماها و بسیاری از قارچ‌ها که قادرند هم از سلول گیاهی و هم درمحیط غیرزنده رشد کنند. 
● دوره‌ی بیماری: 
فواصلی که درتوسعه‌ی یک بیماری رخ می‌دهند را دوره یا چرخه‌ی بیماری می‌نامند که شامل مراحل زیراست: 
▪ تلقیح: (
Inoculation
عبارت از تماس عامل بیماری‌زا با گیاه است. عامل بیماری‌زا را مایه‌ی تلقیح می‌گویند. 
▪ رخنه: (
Penetration
رخنه عبارت از ورود عامل بیماری‌زا مستقیم یا از منافذ طبیعی و زخم‌ها به داخل میزبان صورت می‌گیرد. قارچ‌ها، نماتدها و گیاهان گلدار انگل می‌توانند به داخل گیاه نفوذ کنند. محل تماس قارچ با سطح گیاه کمی متورم شده و آپرسوریوم (
Appresorium) تشکیل می‌شود ازمحل آپرسوریوم یک هیف ظریفی به نام میخ رخنه خارج شده و به کمک آن وارد گیاه می‌شود. گیاهان انگل گلدار نیز آپرسوریوم و میخ رخنه تولید می‌کنند. تمام باکتری‌ها و بسیاری از قارچ‌ها توسط روزنه‌های هوایی، آبی، عدسک‌ها و زخم وارد گیاه می‌شوند ویروس‌ها و بعضی از باکتری‌ها و پاتوژن‌های دیگر می‌توانند توسط نیش حشرات به داخل بافت میزبان رخنه کنند. 
▪ عفونت: (
Infection
عفونت مرحله‌ای است که پاتوژن ‌درداخل میزبان با سلول‌های حساس ارتباط برقرارکرده، غذای خود را ازآن‌ها جذب می‌کند. گیاه دراین مرحله مکانیسم دفاعی مختلفی ازخود آشکار می‌سازد. 
▪ دوره‌ی نهفتگی بیماری:(
Latent Period
مدت زمان بین تلقیح تاظهور علایم بیماری را دوره‌ی نهفتگی یا کمون می‌گویند. 
▪ تهاجم: (
Invasion
دراین مرحله عوامل بیماری‌زا به‌صورت‌های گوناگون و به درجات متفاوت در بافت میزبان خود پخش می‌شوند. 
▪ تولیدمثل: (
Reproduction
نحوه‌ی تولیدمثل درانگل متفاوت است. باکتری‌ها به‌صورت تقسیم دوتایی سلول و به‌ندرت ازطریق جنسی تکثیر می‌شوند. قارچ‌ها ازطریق تولید اسپورهای جنسی و غیرجنسی و میکوپلاسماها، پروتزوآها با تقسیم ساده تکثیر می‌شوند ویروس‌ها و ویروئیدها ازطریق همانندسازی (
replication) با استفاده از تقسیم سلول، نماتدها با تخمگذاری و گیاهان گلدار انگل با تولید بذر تولیدمثل می‌کنند. 
▪ انتشار پاتوژن: (
Transmission
انتشار انگل‌ها مانند زئوسپورهای قارچ، باکتری‌، نماتد می‌توانند مسافت کوتاهی را طی کنند اما دراکثر مواقع انگل‌ها به صورت غیرفعال توسط باد، باران، حشرات، آب آبیاری، ‌بذر، ‌غده و نشاءهای آلوده، جانوران و ادوات کشاورزی و باغبانی انتشار پیدا می‌کنند. 
▪ زمستان گذرانی: (
Over wintering
انگل‌های گیاهان چندساله زمستان را در گیاهان می‌گذرانند. قارچ‌هایی که انگل گیاهان یکساله هستند ممکن است زمستان را به شکل اسپور، میسلیوم درحالت خواب، اسکلرت (سختینه) درروی بقایای گیاهی و یا دربذر و غده سپری کنند، باکتری‌ها نیز درداخل بذر، غده، گیاهان آلوده و خاک زمستان را می‌گذرانند. نماتدها در بیشتر مواقع به‌صورت تخم درخاک و یا به‌ندرت به‌شکل لارو در بذر زمستان گذرانی می‌کنند. ویروس‌ها در حشرات ناقل، گیاهان میزبان، بذر و غده زمستان را می‌گذرانند... 
● بی‌رنگی: (
etiolation
ازبین رفتن رنگ سبز گیاه به علت رشد درتاریکی یا دراثر مواد تولید شده در میکروارگانیزم‌ها 
● سبزردی یا کلروز: (
chlorosis
به از بین رفتن جزئی یا کلی رنگ سبز اندام‌های گیاهی دراثر کمبود موادغذایی یا حمله‌ی پاتوژن‌ها با وجود نور کافی گفته می‌شود. کلروز با برطرف شدن عامل آن محو شده و گیاه رنگ طبیعی خود را به دست می‌آورد. 
● ملانوز: (
melanose
به قهوه‌ای یا سیاه شدن غده و اندام‌های گوشتی می‌گویند، این بیماری دراثر کمبود اکسیژن پدید می‌آید. 
● موزائیک: (
mosaic
ایجاد لکه‌های زرد در پیکره‌ی سبز پهنک را موزائیک می‌نامند که از بیماری‌های ویروسی است. 
● پلاسیدگی: (
wilting
درگیاهانی دیده می‌شود که ریشه یا آوندهای‌شان مورد حمله قرارگرفته باشند. 
● لکه‌دارشدن برگ و میوه: 
بسیاری از انگل‌ها تولید لکه دربرگ و میوه می‌کنند. اندازه، شکل، رنگ، لکه‌ها می‌تواند درتشخیص بیماری مهم باشد. 
● ریزش اندام‌های گیاهی: 
ریزش برگ، گل، جوانه، میوه در صورتی که غیرطبیعی و ناشی ازبیماری است که بی‌اندازه باشد.
● نانیسم: (
nanisme
نانیسم یا کوتولگی اندام‌های گیاهی دراثر کاهش تعدادی از سلول‌های گیاهی هیپوپلازی (
hypoplasia) و یا کوچک شدن اندازه‌ی سلول‌ها هیپوتروفی (hypotrophy) پدید می‌آید. 
● ژیگانتیسم: (
gigantism
عبارت از رشد بی‌اندازه‌ی اندام‌های گیاهی دراثر افزایش تعداد سلول‌ها هیپرپلازی (
hyperplasia) و یا رشد بی‌اندازه‌ی سلول هیپرتروفی (hypertrophy) می‌باشد. ژیگانتیسم در اثر افزایش ازت خاک، عوامل نامساعد محیط، بیماری‌های باکتریایی و... بوجود می‌آید. 
● عدم تقارن دربرگ: 
با ازبین رفتن تقارن بین دوقسمت پهنک بوجود می‌آید. 
● جارویی شدن: 
شاخه‌ها از فواصل نزدیک بهم رشد کرده، شکل جارو به خود می‌گیرند. 
● روزت: (
rosette
فاصله‌ی میان گره هاکم شده و برگ‌ها به‌صورت کپه‌ای مانند گلبرگ‌های گل سرخ شده. 
● تاولی شدن: 
بافت میان رگبرگ‌ها رشد فوق العاده‌ای پیدا کرده و در روی پهنک به شکل تاول ظاهر می‌شود. 
● غده یا گال (سرطان): 
دراثر تحریک سلول‌ها وعمل هیپروتروفی یا هیپرپلازی بوجود می‌آید. 
● تغییراستحکام بافت گیاهی: 
دراثر بیماری ممکن است بافت گیاهی استحکام خود را ازدست داده، پوسیده شود. 
● نکروز: (
necrosis
نکروز دراثر مرگ سلول‌های گیاه بوجود می‌آید که به‌صورت بافت مرده یا لکه‌ی قهوه‌ای خشک ظاهر می‌شود. 
● بلایت یا بادزدگی: (
blight
مرگ سریع برگ، جوانه، شاخه و اندام گیاهی می‌گویند. 
● شانکر: (
canker
به ناحیه‌ی مرده نکروتیک فرورفته با حاشیه‌ی مشخص در پوست ریشه، تنه یا شاخه می‌گویند. 
● مرگ سرشاخه: (
dieback
مرگ سریع سرشاخه‌ها از انتها به پائین گسترش می‌یابد. 
● آنتراکنوز: (
anthracnose
به لکه‌های زخم مانند نکروتیک روی برگ، ساقه، میوه یا گل می‌گویند. 
● جرب:‌(
scab
لکه‌های موضعی روی برگ، میوه، غده و یا سایرقسمت‌های گیاه که به‌طور عمده کمی برجسته یا فرورفته بوده و ترک خورده نیز می‌باشند. 
● وارت: (
wart
زگیل 
● زنگ: (
rust
تاول‌های شبیه به زنگ آهن درروی برگ و یا سایر اندام‌های هوایی گفته می‌شود. 
● سفیدک: (
mildew
لکه‌های زرد یا نکروتیک (خشک) روی برگ، ساقه و میوه اند که به‌طورمعمول با ریسه یا اندام‌های بارده قارچ همراه هستند. 
● لکه: (
blotch
قسمت‌های نسبتاً وسیع ونامنظم تغییر رنگ یافته یا مرده روی اندام‌های گیاه 
● مومیایی: (
mummy
میوه‌ای که براثر حمله‌ی قارچ پوسیده و سپس چروکیده و خشک شده باشد. 
● سیاهک: (
smut
بیماری ناشی از قارچ‌های راسته‌ی
Ustilaginales 
● پژمردگی: (
wilt
پلاسیدگی یا ازبین رفتن شادابی گیاه براثر کمبود یا ازدست دادن آب، پژمردگی ممکن است براثر اختلال درانتقال یا جذب آب. 
● زردی: (
yellows
اصطلاحی برای توصیف بیماری‌های گیاهی که نشانه‌ی عمده و شهود آن‌ها زردی است. 
● هوازی: (
aerobe
موجود ‌زنده‌ای که برای فعالیت ‌و رشد نیاز به اکسیژن دارد. 
● بی‌هوازی: (
anaerobe
موجود زنده‌ای که درنبود اکسیژن (
O۲) آزاد، فعالیت و رشد می‌کند. 
● غیرزنده: (
a biotic
واژه‌ای برای توصیف بیماری‌هایی که براثر عوامل غیرزنده بوجود می‌آید. 
● آفلاتوکسین:(
Aflatoxin
زهرابه‌ای که قارچ
Aspergillus و برخی دیگر از قارچ‌ها تولید می‌کنند و برای انسان و حیوان زیان‌آور است. 
● باکتری: (
bacterium
موجود زنده‌ی پروکاریوت و معمولاً تک سلولی با دیواره‌ی مشخص که تکثیرآن به روش تقسیم دوتایی انجام می‌شود. 
● بیماری باکتریایی: (
bacteriosis
هرنوع عفونت یا بیماری که عامل آن باکتری باشد. 
● تشخیص: (
diagnosis
شناسایی بیماری، اختلال یا عارضه و نیز شناسایی عامل آن‌ها. 
● خفتگی: (
dormancy
حالت غیرفعال موجودات زنده براثر شرایط 
● دوز: (
dose
۱) میزان آفت‌کش درواحد سطح حجم یا وزن 
۲) مقدار بیمارگر که برای مایه‌زنی به کار می‌رود. 
● گیاه تله: (
decoy crop
گیاهی زراعی که به منظور جلب بیمارگر و کاهش جمعیت آن کشت می‌شود کاهش جمعیت بیمارگر از طریق حذف گیاه تله انجام می‌شود. 
● گردپاشی: ‌(
dusting
پاشیدن آفت‌کش‌ها به صورت گرد. 
● اپی فیت: (
epiphyte
موجود زنده‌ای که بدون داشتن رابطه‌ای انگلی روی سطح گیاه به سرمی‌برد. 
● قارچ: (
fungus
موجود زنده‌ای با هسته‌ی حقیقی که اندام رویشی آن معمولاً به شکل ریسه است و موادغذایی خود را ازطریق جذب گرفته و تولیدمثل آن با تشکیل هاگ‌های جنسی، غیرجنسی یا هردو است. 
● زیستگاه: (
habitat
محل طبیعی زندگی موجود زنده 
● دامنه‌ی میزبانی: (
host range
مجموعه‌ی میزبانان یک بیمارگر که به طورطبیعی شناخته شده و یا به طورآزمایشی تعیین شده باشد. 
● ریسه: (
hypha
رشته‌ای لوله‌ای شکل که واحد ساختمانی اغلب قارچ‌ها است. 
● میسلیوم: (
mycelium
توده ریسه (
hyphae) قارچ‌ها 
● قارچ‌شناسی: (
mycology
علم مطالعه قارچ‌ها 
● میکوپلاسمایی: (
mycoplasma
موجودات شبیه باکتری ولی بدون دیواره یاخته 
● نماتد: (
nematode
جانورکرمی شکل یا نخ مانند از شاخه‌ی
Nematoda که ممکن است انگل گیاه یا حیوان باشد و به‌طور آزاد درآب یا خاک زندگی می‌کند. 
● نماتدشناسی: (
nematology
علم مطالعه‌ی نماتدها 
● پاتووار: (
pathovar
زیرگونه‌ای از باکتری که ازلحاظ دامنه‌ی میزبانی متمایز باشد. 
● پاتوتیپ: (
pathotype
زیرگونه‌ای از بیمارگر که ازلحاظ بیماریزایی (به‌ویژه دامنه‌ی میزبانی) متمایز باشد. 
● سختینه: (
sclerotium
اندامی سخت، فشرده و مقاوم دربرابر شرایط نامساعد محیط که می‌تواند زمانی طولانی به حالت غیرفعال باقی بماند و پس از مساعد شدن شرایط جوانه زند. 
● تنش: (
stress
اثر نامساعد محیط خارج روی گیاه وبیماری 
● استایلت: (
stylet
قطعات دهان دراز، باریک و توخالی برخی حشرات و نماتدها برای سوراخ کردن بافت میزبان و کشیدن مواد غذایی ازآن. 
● همزیستی: (
symbiosis
زندگی دوموجود زنده غیرمشابه باهم به نحوی که این نوع زندگی برای هر دومفید باشد. 
● تحمل: (
tolerance
نوعی واکنش درمقابل بیمارگر که درآن گیاه آلوده می‌شود ولی خسارت چندانی نمی‌بیند یا نشانه‌های شدیدی درآن به وجود نمی‌آید. که درواقع تحمل نوعی پذیرندگی است. 
● ویروس‌شناسی:‌(
virology
علم مطالعه‌ی ویروس‌ها 
● پرآزاری: (
virulence
شدت بیماریزایی بیمارگر 
● زهرابه: (
toxin
۱) ترکیباتی که به‌وسیله‌ی بیمارگر تولید و موجب بروز تمام و یا قسمتی از نشانه‌های بیماری درگیاه می‌شود. 
۲) هرگونه ترکیبی که ازموجودی تولید می‌شود و برای برخی موجودات دیگر زیان‌آور است.

منبع : وبلاگ کشاورزی رویان

 


نظرات:





گالری تصاویر
یاشیل باغبان سهند Yashil Baghban Sahand YBS Co wwww.ybsco.ir
مطالب تازه
محصولات یاشیل باغبان سهند